Đột quỵ ở người trẻ đang dần gia tăng

Từng được xem là "bệnh của người già", đột quỵ nay đang trẻ hóa với tốc độ đáng lo. Hiểu nguyên nhân, nhận ra dấu hiệu sớm và chủ động phòng ngừa là điều mỗi gia đình nên làm ngay hôm nay.

Trong hình dung của nhiều người, đột quỵ là chuyện của tuổi 70, 80. Nhưng những năm gần đây, các bệnh viện liên tục ghi nhận bệnh nhân đột quỵ ở độ tuổi 30, 40, thậm chí trẻ hơn. Theo thống kê của Hội Đột quỵ Thế giới, năm 2022 toàn cầu có khoảng 12,2 triệu ca đột quỵ não mới, trong đó một tỉ lệ đáng kể rơi vào nhóm 15 đến 49 tuổi.

Điều này không có nghĩa người trẻ "tự nhiên" bị đột quỵ. Phần lớn các ca đều có gốc rễ từ lối sống và những yếu tố nguy cơ đã âm thầm tích tụ trong nhiều năm.

Vì sao người trẻ ngày càng dễ đột quỵ?

Đột quỵ xảy ra khi mạch máu nuôi não bị tắc nghẽn (do cục máu đông) hoặc vỡ ra. Những thói quen dưới đây làm tăng nguy cơ đó, và chúng đang ngày càng phổ biến ở người trẻ:

• Mỡ máu, huyết áp cao từ sớm: ăn nhiều đồ chiên rán, thức ăn nhanh, ít rau xanh khiến cholesterol và huyết áp tăng ngay từ tuổi 30.
• Hút thuốc, rượu bia: làm tổn thương thành mạch, tăng nguy cơ hình thành cục máu đông.
• Ít vận động, ngồi nhiều: dân văn phòng ngồi 8 đến 10 tiếng mỗi ngày khiến tuần hoàn trì trệ.
• Căng thẳng kéo dài, thức khuya: stress và thiếu ngủ làm huyết áp dao động mạnh, gây áp lực lên mạch máu.
• Béo phì, tiểu đường: hai yếu tố này thường đi kèm rối loạn mỡ máu và tổn thương mạch.

Cái nguy hiểm là những yếu tố này hầu như không gây khó chịu rõ ràng. Người trẻ vẫn thấy mình "khỏe", vẫn làm việc bình thường, cho tới khi mọi thứ dồn lại thành một cơn đột quỵ.

Dấu hiệu nhận biết sớm: quy tắc F.A.S.T

Khi đột quỵ xảy ra, từng phút đều quý giá. Hãy ghi nhớ quy tắc F.A.S.T để nhận ra và hành động kịp thời:

• F (Face) - Mặt: méo một bên, cười lệch, mắt hoặc miệng xệ xuống.
• A (Arm) - Tay: yếu hoặc tê một bên tay, không giơ cao được, cầm nắm rơi đồ.
• S (Speech) - Lời nói: nói ngọng, nói khó, không rõ chữ, hoặc không hiểu lời người khác.
• T (Time) - Thời gian: nếu thấy bất kỳ dấu hiệu nào, gọi cấp cứu 115 ngay lập tức, đưa tới bệnh viện càng sớm càng tốt.

Chủ động phòng ngừa từ hôm nay

Tin tốt là phần lớn yếu tố nguy cơ đột quỵ đều có thể kiểm soát được. Một số việc nên làm đều đặn:

• Khám sức khỏe định kỳ, theo dõi chỉ số mỡ máu, huyết áp, đường huyết.
• Ăn nhiều rau xanh, cá, hạn chế đồ chiên rán, nội tạng, đồ ngọt.
• Vận động ít nhất 30 phút mỗi ngày, dù chỉ là đi bộ.
• Bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia, ngủ đủ giấc.
• Với người có mỡ máu, huyết áp cao, có thể tham khảo thêm các sản phẩm hỗ trợ tuần hoàn, hỗ trợ giảm nguy cơ hình thành cục máu đông.

Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán, tư vấn hoặc điều trị của bác sĩ. Nếu có dấu hiệu bất thường, hãy đến cơ sở y tế để được thăm khám.